Πως θα σου φαινόταν αν σου έλεγα ότι μπορείς να βλέπεις όλες τις διαφημίσεις που κάνει ο ανταγωνιστής σου στο Facebook. Ακόμα καλύτερα, πως θα σου φαινόταν αν σου έλεγα ότι μπορείς να ξέρεις πόσα ακριβώς χρήματα ξοδεύει ένα κόμμα σε διαφημίσεις, και ποιος κάνει τις διαφημίσεις που βλέπεις για ζητήματα πολιτικής. Και όμως γίνεται ήδη, εδώ και χρόνια.
Μετά και τα γεγονότα της Cambridge Analytica, η πίεση στη Meta, τη μητρική εταιρεία του Facebook, για διαφάνεια ήταν πολύ μεγάλη. Έτσι, σήμερα η διαφάνεια στις διαφημίσεις σε Facebook, Instagram και Messenger είναι κανόνας, και τα στοιχεία που βλέπει κάθε χρήστης είναι περισσότερα από ποτέ.
Δες επίσης: πώς λειτουργεί η διαφήμιση σε Facebook και Instagram και ποιοι ελέγχουν τις διαφημίσεις σου στο Facebook.
Τι μπορείς να δεις, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια
Η Meta έχει χτίσει ένα ολόκληρο πλαίσιο διαφάνειας γύρω από τις διαφημίσεις. Δες παρακάτω τι σου δίνει.
Προβολή ενεργών διαφημίσεων
Μπορείς να δεις τις διαφημίσεις μιας σελίδας που προβάλλονται μέσω του Facebook, του Instagram και του Messenger, ακόμα και αν αυτές οι διαφημίσεις δεν εμφανίζονται σε εσένα.
Απλώς συνδέσου στο Facebook, επισκέψου οποιαδήποτε σελίδα και επίλεξε “Διαφάνεια σελίδας” ή πήγαινε απευθείας στη Meta Ad Library, το επίσημο, δημόσιο αρχείο όλων των διαφημίσεων.
Θα δεις διαφημιστικό κείμενο και αντίγραφο.
“Γιατί βλέπω αυτή τη διαφήμιση;”
Σε κάθε διαφήμιση που σου εμφανίζεται μπορείς να πατήσεις την επιλογή “Γιατί βλέπω αυτή τη διαφήμιση;” και να μάθεις γιατί σε στόχευσε ο διαφημιζόμενος. Μπορείς επίσης να επισημάνεις οποιοδήποτε θέμα είναι ύποπτο κάνοντας κλικ στην επιλογή “Αναφορά διαφήμισης”.
Δραστηριότητα εκτός Meta (Off-Meta activity)
Πέρα από τις διαφημίσεις, μπορείς να δεις και ποιες εφαρμογές και ιστότοποι μοιράζονται με τη Meta δεδομένα για τη δραστηριότητά σου, μέσω της λειτουργίας Δραστηριότητα εκτός Meta. Έτσι έχεις εικόνα για το ποιος “βλέπει” τι κάνεις και μπορείς να αποσυνδέσεις αυτό το ιστορικό από τον λογαριασμό σου.
Περισσότερες πληροφορίες σελίδας
Μπορείς επίσης να μάθεις περισσότερα σχετικά με τις σελίδες, ακόμη και αν δεν διαφημίζονται. Για παράδειγμα, μπορείς να δεις τις πρόσφατες αλλαγές ονόματος, την ημερομηνία δημιουργίας των Σελίδων, αλλά και τη χώρα από την οποία τις διαχειρίζονται.
Τι ισχύει στις πολιτικές διαφημίσεις
Στις διαφημίσεις που κάνουν Πολιτικοί ή σε διαφημίσεις που γίνονται για πολιτικά ζητήματα ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες, οι οποίοι ισχύουν πλέον και στην Ελλάδα, δηλαδή:
- O πολιτικός πρέπει να πιστοποιεί την ταυτότητά του και να δηλώνει ποιος πληρώνει για τη διαφήμιση (διαφάνεια διαχειριστών και χρηματοδοτών).
- Υπάρχει αρχείο με όλες τις διαφημίσεις, ΟΧΙ μόνο τις ενεργές που τρέχει κάποιος πολιτικός. Στη Meta Ad Library οι πολιτικές διαφημίσεις φυλάσσονται για χρόνια.
- Η Meta δίνει λεπτομερείς αναφορές σχετικά με το ποσό που ξοδεύτηκε για κάθε διαφήμιση, πόσοι και από που την είδαν, πόσοι έκαναν κλικ κλπ κλπ
Όλα αυτά δεν είναι πια μέλλον: εφαρμόζονται ήδη παντού, από τις ΗΠΑ μέχρι την Ελλάδα. Στην Ευρώπη, μάλιστα, οι κανόνες έγιναν ακόμα αυστηρότεροι με ειδικό κανονισμό για τη διαφάνεια της πολιτικής διαφήμισης.
Πολιτικά ζητήματα
Το ενδιαφέρον είναι ότι ξέρουμε ποιος είναι πίσω και για διαφημίσεις που αφορούν πολιτικά ζητήματα, ακόμα και αν δεν τις κάνουν πολιτικοί. Αν δηλαδή η Meta ορίσει το Μακεδονικό σαν ένα πολιτικό ζήτημα που διχάζει, θα δίνει πλήρη στοιχεία για τον καθένα που κάνει μια διαφήμιση για αυτό το ζήτημα. Στην Αμερική π.χ. επειδή το gun control είναι πολιτικό και διχαστικό δίνει πλήρη αναφορά.
Γιατί είναι σημαντικό να υπάρχει διαφάνεια στην ψηφιακή διαφήμιση
Κάθε βήμα το οποίο βελτιώνει την διαφάνεια στα social media είναι καλό.
Ζούμε σε μια εποχή με μία συστηματική και κατευθυνόμενη παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο.
Το να μπορεί κάποιος χρήστης να δει ποιος διαφημίζει για ζητήματα όπως το μακεδονικό ή το μεταναστευτικό, ποιος είναι από πίσω από fake news είναι κάτι που βοηθά τον δημόσιο διάλογο και την αξιοπιστία των επιχειρημάτων.
Σε επίπεδο επαγγελματικό, ακόμα και ένας μικρός επαγγελματίας μπορεί και βλέπει πλέον τις διαφημίσεις που τρέχει ο ανταγωνιστής του και να προσαρμόσει έτσι την στρατηγική του.
Σίγουρα στα πολιτικά κόμματα, και τις σελίδες ενημέρωσης το γεγονός ότι μπορούμε να βλέπουμε όλοι μας πόσα χρήματα και με τι αποτέλεσμα ξοδεύουν για τις διαφημίσεις τους αλλά και κυρίως τα ζητήματα που επιμένουν είναι κάτι που δεν θα αρέσει πολύ.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η Meta Ad Library;
Η Meta Ad Library είναι το επίσημο, δημόσιο αρχείο όλων των διαφημίσεων που προβάλλονται σε Facebook, Instagram και Messenger. Μπορείς να δεις τις ενεργές διαφημίσεις οποιασδήποτε σελίδας, ακόμη κι αν δεν εμφανίζονται σε εσένα.
Μπορώ να δω τις διαφημίσεις του ανταγωνιστή μου στο Facebook;
Ναι. Επισκέψου τη Meta Ad Library ή τη Διαφάνεια σελίδας μιας σελίδας και θα δεις τις διαφημίσεις που τρέχει εκείνη τη στιγμή. Είναι ένας νόμιμος και δωρεάν τρόπος να εμπνευστείς και να προσαρμόσεις τη δική σου στρατηγική.
Τι επιπλέον στοιχεία δείχνει η Meta για τις πολιτικές διαφημίσεις;
Για διαφημίσεις πολιτικού περιεχομένου ή κοινωνικών ζητημάτων, η Meta δείχνει ποιος πληρώνει, πόσα χρήματα ξοδεύτηκαν και σε ποιο κοινό έφτασε η διαφήμιση. Αυτές οι πολιτικές διαφημίσεις φυλάσσονται στο αρχείο για χρόνια, ακόμη κι αν δεν τρέχουν πια.
