Πώς σταματάς τις ψευδείς ειδήσεις υγείας στα Social Media

Για πολλούς τα Social Media είναι ο χώρος που μπορούν να λένε ότι θέλουν χωρίς συνέπειες. Κι όμως, ειδικά όταν μιλάμε για θέματα υγείας, ο λόγος που κυκλοφορεί online μπορεί να κάνει πραγματική ζημιά.

Social Media και νομική ελευθερία να λες ότι θες

Ευτυχώς κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Έχουν ακριβώς τους ίδιους κανόνες που έχει η ελευθερία του λόγου στην πραγματική ζωή.

Η ελευθερία της έκφρασης προστατεύεται από το άρθρο 19 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, καθώς και από το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, και όσον αφορά στην Ελλάδα προστατεύεται και από το άρθρο 14 του Συντάγματος.

Η ελευθερία της έκφρασης όμως δεν είναι απεριόριστη. Ο καθένας μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του οπουδήποτε και οποτεδήποτε αρκεί να μην παραβιάζει τα δικαιώματα άλλων ανθρώπων ή του κοινωνικού συνόλου. Έννοιες όπως δυσφήμιση, ρητορική μίσους, προστασία της δημόσιας υγείας ισχύουν και στα Social Media. Δες περισσότερα για το πώς ενημερωνόμαστε μέσω social media στην Ελλάδα.

Το μάθημα της πανδημίας: πώς οι ψευδείς ειδήσεις γίνονται viral

Στη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού είδαμε από πρώτο χέρι πόσο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί μια ψευδής είδηση. Παραπληροφόρηση για «θαυματουργές» θεραπείες, θεωρίες συνωμοσίας και μισές αλήθειες ταξίδευαν στα Social Media πιο γρήγορα από οποιαδήποτε έγκυρη πληροφορία. Ήταν, ίσως, η μεγαλύτερη μάχη ενημέρωσης που έχουμε ζήσει online.

Το μάθημα έμεινε. Είτε πρόκειται για έναν ιό, είτε για μια δίαιτα-θαύμα, είτε για ένα συμπλήρωμα που υπόσχεται τα πάντα, ο μηχανισμός είναι ο ίδιος: το εντυπωσιακό και τρομακτικό περιεχόμενο διαδίδεται πιο εύκολα από το νηφάλιο και τεκμηριωμένο. Γι’ αυτό και η ικανότητα να αναγνωρίζεις και να σταματάς τις ψευδείς ειδήσεις υγείας είναι σήμερα πιο χρήσιμη από ποτέ. Δες επίσης τον οδηγό μας για το πώς αναγνωρίζεις τις fake news και γιατί τα social media μπορούν να γίνουν απειλή για τη δημοκρατία.

Πώς προστατεύεις την κοινωνία από την παραπληροφόρηση υγείας

Το να προστατέψεις την κοινωνία από μια ψευδή είδηση υγείας όταν αυτή κυκλοφορεί στο Internet, έχει μια πρακτική συνταγή. Την αποκαλύπτω στον δημοσιογράφο Χρήστος Μυτιλινιό.

Σε γενικές γραμμές, πριν κάνεις share οποιοδήποτε «συγκλονιστικό» post για την υγεία, κάνε τρία πράγματα: έλεγξε την πηγή (ποιος το λέει και αν είναι αξιόπιστος), ψάξε αν το επιβεβαιώνουν επίσημοι φορείς, και πρόσεξε αν το post προσπαθεί κυρίως να σε τρομάξει ή να σε θυμώσει. Αν κάτι ακούγεται πολύ καλό ή πολύ τρομακτικό για να είναι αληθινό, συνήθως είναι.

Δείτε τη συνέντευξη εδώ

Σεμινάρια Social Media

Έχω διδάξει από 80χρονους, μαθητές Γυμνασίου, άτομα με δύο διδακτορικά,  υδραυλικούς που είχαν τελειώσει μόνο δημοτικό, άνδρες και γυναίκες από Ελλάδα και Κύπρο.

n nnn

Συχνές ερωτήσεις

nnnn

Πώς καταλαβαίνω αν μια είδηση υγείας στα social media είναι ψεύτικη;

nnnn

Έλεγξε την πηγή και αν είναι αξιόπιστη, ψάξε αν την επιβεβαιώνουν επίσημοι φορείς και πρόσεξε αν το post προσπαθεί κυρίως να σε τρομάξει ή να σε θυμώσει. Αν κάτι ακούγεται πολύ καλό ή πολύ τρομακτικό για να είναι αληθινό, συνήθως είναι.

nnnn

Επιτρέπεται να λες ό,τι θέλεις στα social media;

nnnn

Η ελευθερία της έκφρασης προστατεύεται, αλλά δεν είναι απεριόριστη. Δεν καλύπτει τη δυσφήμιση, τη ρητορική μίσους ή την παραπληροφόρηση που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, και οι κανόνες αυτοί ισχύουν και online.

nnnn

Ποιοι φορείς είναι αξιόπιστοι για θέματα υγείας;

nnnn

Επίσημοι οργανισμοί όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), ο ΕΟΔΥ στην Ελλάδα και τα αναγνωρισμένα επιστημονικά ιδρύματα είναι πιο αξιόπιστες πηγές από ανώνυμες αναρτήσεις ή ιστοσελίδες χωρίς ταυτότητα.

nnnnnnnnn