8 πράγματα για να προστατεύσεις τα ψηφιακά ίχνη σου

Tα ψηφιακά ίχνη σου είναι το κόστος που πρέπει να πληρώσεις για να με διαβάζεις

Τι έμαθες:

Οι πρόσφατες εξελίξεις με το Facebook και την Cambridge Analytica έκαναν περισσότερο κόσμο να κατανοήσει επιτέλους τα εξής: Το Facebook αλλά και η Google, το Instagram και ό,τι άλλο μέσο χρησιμοποιούμε κρατάει αρχείο κάθε φωτογραφίας, ανάρτησης, σχολίου, like, «φίλων» ή διαγραμμένων «φίλων», προσωπικών συνομιλιών, προσκλήσεων, ενδιαφερόντων αλλά και, όπως διαπιστώθηκε, αρχείο δεδομένων – κλήσεων, τηλεφωνικούς αριθμούς, ημερομηνίες και διάρκεια, μηνύματα και παραλήπτες – από τους περισσότερους χρήστες. Δηλαδή ένα αρχείο με όλα τα ψηφιακά ίχνη σας. Επίσης, τα μέρη που επισκέπτεστε, τι ψάχνετε, τι διαβάζετε, τι αγοράζετε, τι email στέλνετε, τι περιέχει, τα βήματα σας, κλπ. κλπ. κλπ. Σε όλα τα παραπάνω έχετε δώσει την άδεια απολύτως εσείς.

Δες επίσης: 7 βήματα για να καταργήσεις το φακέλωμα στο Facebook, data protection σε 10 λεπτά και 10 πράγματα που ξέρει η Google για σένα.

O λόγος που γίνεται

Αυτήν τη στιγμή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Facebook, το GOOGLE, το Gmail, και άλλες δωρεάν εφαρμογές με το ?? κόστος των δεδομένων σας. Αν δεν θέλετε να πληρώσετε με τα δεδομένα σας μπορείτε να κάνετε άλλες επιλογές. Τα δεδομένα είναι μια μορφή νομίσματος και είναι ένας έγκυρος τρόπος πληρωμής για αγαθά και υπηρεσίες. Τα δεδομένα μπορούν και μετατρέπονται σε μετρητά από τις εταιρείες τεχνολογίας. Αυτό δεν μειώνει την αξία των υπηρεσιών που παρέχουν.

ℹΤι μπορείς να κάνεις;
Μπορείς ως ένα σημείο να προστατέψεις τα δεδομένα σου και τα ψηφιακά ίχνη σου, κυρίως για να μην χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς ή για να μην αποκτήσουν τρίτοι πρόσβαση σε αυτά. Αυτές είναι οι συμβουλές μου:

1️⃣Μη χρησιμοποιείτε το Facebook και Google για να συνδεθείτε σε άλλες εφαρμογές ή ιστοσελίδες. Π.χ. e Shops

2️⃣Αλλάχτε μηχανή αναζήτησης: Η μηχανή αναζήτησης DuckDuckGo, ➡http://bit.ly/duckkorikis έχει σαν στόχο την παροχή αποτελεσμάτων, χωρίς την καταγραφή διαφόρων πληροφοριών του χρήστη και το tracking του -search terms, history, IP address, cookies, user profile κλπ. Μπορείτε να την χρησιμοποιείτε αλλά δεν δίνει πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα.

3️⃣ΑΝΩΝΥΜΟ WEB, όσο γίνεται. Αν θέλετε να διαβάζετε ανώνυμα, ο Ghostery Privacy Browser, ➡ http://bit.ly/privetebrowsingkorikis είναι το πρώτο και κύριο εργαλείο για να σερφάρετε στο Internet από ακόμα και από το κινητό σας, κρατώντας κρυφά από Google, και Facebook που κλικάρετε. Επίσης λειτουργεί και σαν ένα πολύ καλό adblocker

4️⃣Ασφαλές email : Για να κρατήσεις τα email σου κρυφά και ασφαλή , προτείνω το protonmail, ➡ http://bit.ly/protonkorikis. Το Protonmail δημιουργήθηκε από ομάδα επιστημόνων που εργάζονται στο CERN και στο MIT μετά τις αποκαλύψεις του Edward Snowden (που μετείχε στην ομάδα ανάπτυξης). Προσφέρει end to end encryption από protonmail σε protonmail (διατηρούν στους servers τους το public κλειδί και μόνο το κρυπτογραφημένο private key του χρήστη) ενώ προσφέρει και μια αντίστοιχη λειτουργία για τις άλλες εταιρείες (yahoo, gmail κλπ), δηλαδή αποστολή link αντί για το σώμα του mail και μετά από απαίτηση κωδικού γίνεται αποκρυπτογράφηση του mail. Στα συν του είναι η δυνατότητα να δίνει εντολή να αυτοκαταστρέφονται τα mail μετά από ορισμένο χρόνο τον οποίο ορίζει ο αποστολέας (εφόσον όμως είναι από protonmail σε protonmail). Η υπηρεσία έχει έδρα την Ελβετία (που είναι εκτός της δικαιοδοσίας ΗΠΑ και ΕΕ).

5️⃣Ασφαλές PC και κινητό. Η χρήση προστασίας για να προστατεύσετε το pc σας, τα αρχεία σας, τους κωδικούς σας όταν μπαίνετε σε ebanking κλπ ΕΙΝΑΙ απαραίτητη. Χρησιμοποιείτε ένα σύστημα προστασίας αγορασμένο και όχι σπασμένο. Μην είστε τσίπηδες. Αξίζει τον κόπο. Προτείνω το Kaspersky Internet Security, ➡ http://bit.ly/kasperskikorikis. Σας προστατεύει από ιούς, από υποκλοπή κωδικών, από την παρακολούθηση των κινήσεων σας μέσω WIFI κ.λπ. κλπ. Υπάρχει και για κινητά.

6️⃣Εμποδίστε τρίτους να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες σας στο Facebook. Όσοι βλέπουν τις πληροφορίες σας μπορούν να τις μοιραστούν όταν χρησιμοποιούν εφαρμογές. Για να το απενεργοποιήσετε πηγαίνετε από σταθερό υπολογιστή στον σύνδεσμο ➡ http://bit.ly/fbappsetypos και πατήστε το «Επεξεργασία».

7️⃣ Διάβασε το άρθρο μου στον Ελεύθερο τύπο για να μάθεις πως μπορείς να προστατεύσεις τα δεδομένα σου στο FACEBOOK ➡ http://bit.ly/2GkJrIY

8️⃣ Λιγότερα likes, λιγότερες διαδράσεις, κανένα test προσωπικότητας. Εμποδίζουμε όσο μπορούμε να σχηματιστεί το κοινωνικό και καταναλωτικό προφίλ μας. Όσο περισσότερα κάνουμε τόσα περισσότερα ξέρει το Facebook και κατά συνέπεια οι διάφορες εταιρείες για εμάς.

Σύγχρονη υγιεινή ψηφιακού αποτυπώματος το 2026

Από το 2018 μέχρι σήμερα τα εργαλεία ελέγχου έχουν ωριμάσει πολύ. Στο 2026 το πρώτο πράγμα που κάνετε είναι μια επανεξέταση των αδειών (permissions) που έχετε δώσει: από τις Settings & privacy του Facebook ελέγχετε τα «Apps and websites» και αφαιρείτε όσες εφαρμογές δεν χρησιμοποιείτε. Παράλληλα, στο κινητό σας ελέγχετε ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση σε τοποθεσία, επαφές, μικρόφωνο και κάμερα και απενεργοποιείτε ό,τι δεν χρειάζεται.

Ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία είναι η «Off-Facebook activity», που πλέον λέγεται «Activity off Meta technologies»: εκεί βλέπετε ποια sites και apps στέλνουν δεδομένα για εσάς στη Meta και μπορείτε να τα διαγράψετε ή να αποσυνδέσετε αυτό το ιστορικό από τον λογαριασμό σας. Καλό είναι να το καθαρίζετε τακτικά και να περιορίζετε την εξατομίκευση διαφημίσεων μέσα από τις «Ad preferences».

Διαχειριστής κωδικών και έλεγχος για εκπαίδευση AI

Το πιο πρακτικό βήμα προστασίας σήμερα είναι ένας διαχειριστής κωδικών (password manager): αντί να επαναχρησιμοποιείτε τον ίδιο κωδικό παντού, αφήνετε τον διαχειριστή να δημιουργεί και να αποθηκεύει μοναδικούς, ισχυρούς κωδικούς και ενεργοποιείτε ταυτοποίηση δύο παραγόντων (2FA) όπου είναι διαθέσιμη. Έτσι, ακόμη κι αν διαρρεύσει ένας κωδικός, οι υπόλοιποι λογαριασμοί σας παραμένουν ασφαλείς.

Νέο στοιχείο της εποχής είναι η εκπαίδευση τεχνητής νοημοσύνης πάνω στα δημόσια δεδομένα μας. Από τον Μάιο του 2025 η Meta χρησιμοποιεί τις δημόσιες αναρτήσεις, φωτογραφίες και σχόλια των χρηστών της στην ΕΕ για να εκπαιδεύει το Meta AI. Αν δεν θέλετε να συμμετέχει το περιεχόμενό σας, πρέπει να υποβάλετε αίτημα εξαίρεσης (opt-out) μέσα από τις ρυθμίσεις απορρήτου. Τα ιδιωτικά μηνύματα, σύμφωνα με τη Meta, εξαιρούνται.

Ενημέρωση 2026

Το 2026 η προστασία των ψηφιακών ιχνών σου περνάει κυρίως μέσα από τρία εργαλεία: τον έλεγχο αδειών στις εφαρμογές, τη διαγραφή του ιστορικού στο «Activity off Meta technologies» (πρώην Off-Facebook activity) και τον περιορισμό της εξατομίκευσης διαφημίσεων. Μετά το σκάνδαλο Cambridge Analytica του 2018, που αφορούσε δεδομένα έως και 87 εκατομμυρίων χρηστών, το παράθυρο που επέτρεπε σε εφαρμογές να αντλούν δεδομένα φίλων έκλεισε οριστικά. Από τον Μάιο του 2025 η Meta εκπαιδεύει το AI της στα δημόσια δεδομένα των Ευρωπαίων χρηστών, εκτός αν κάνεις opt-out. Καλό είναι, επιπλέον, να χρησιμοποιείς έναν διαχειριστή κωδικών και ταυτοποίηση δύο παραγόντων σε κάθε σημαντικό λογαριασμό.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι τα ψηφιακά ίχνη και γιατί έχουν αξία;

Είναι όλα τα δεδομένα που αφήνεις πίσω σου online: αναρτήσεις, likes, αναζητήσεις, τοποθεσίες, αγορές και μηνύματα. Έχουν αξία γιατί αποτελούν ένα είδος νομίσματος: εταιρείες όπως η Meta και η Google τα αξιοποιούν για στοχευμένη διαφήμιση και, πλέον, για εκπαίδευση τεχνητής νοημοσύνης.

Ποια εργαλεία βοηθούν να σερφάρω πιο ιδιωτικά;

Μια μηχανή αναζήτησης που δεν σε παρακολουθεί, όπως η DuckDuckGo, ένας browser με προστασία απορρήτου, ένα ασφαλές email με κρυπτογράφηση όπως το ProtonMail και ένας διαχειριστής κωδικών με ταυτοποίηση δύο παραγόντων. Αυτά μειώνουν δραστικά το αποτύπωμα που αφήνεις.

Πώς σταματάω τη Meta από το να εκπαιδεύει AI με τα δεδομένα μου;

Αν είσαι στην ΕΕ, πρέπει να υποβάλεις αίτημα εξαίρεσης (opt-out) μέσα από τις ρυθμίσεις απορρήτου. Από τον Μάιο του 2025 η Meta χρησιμοποιεί τις δημόσιες αναρτήσεις, φωτογραφίες και σχόλια για εκπαίδευση του Meta AI, αν και τα ιδιωτικά μηνύματα εξαιρούνται.